OEKK

Η Πλαστική Επανορθωτική Χειρουργική αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή, αποτελεί κοινή πρακτική τα τελευταία τριάντα χρόνια. Οι λόγοι που οδήγησαν στο γεγονός αυτό είναι κυρίως :

1. Η βελτίωση των τεχνικών και μεθόδων που αποδίδουν καλύτερα αποτελέσματα
2. Η καλύτερη εκπαίδευση των πλαστικών χειρουργών και ο μεγαλύτερος αριθμός τους και
3. Η ευρύτερη ενημέρωση των ασθενών,  που αναζητούν μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Η έννοια της επανορθωτικής χειρουργικής είναι στενά συνδεδεμένη και με την αισθητική, διότι όπως και σε άλλες περιπτώσεις, έτσι και στο μαστό η επανόρθωση είναι κατ’εξοχήν αισθητική αποκατάσταση. Ο στόχος της αποκατάστασης του μαστού είναι στην ουσία η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία και παράλληλα η διευκόλυνση των καθημερινών δραστηριοτήτων όπως π.χ. η ένδυση.  Συναισθήματα που συνδυάζονται με την απώλεια του μαστού μετά από μαστεκτομή για καρκίνο είναι:

• Άγχος και κατάθλιψη από το φόβο του καρκίνου
• Αβεβαιότητα για την πρόγνωση και την επιβίωση
• Αίσθημα σεξουαλικής απόρριψης, απώλεια θηλυκότητας
• Έλλειψη αυτοπεποίθησης

Είναι πλέον γενικώς παραδεκτό, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών που κάνουν αποκατάσταση του μαστού, βελτιώνονται ψυχολογικά.

Η ογκολογική παράμετρος είναι βεβαίως υψίστης σημασίας. Δεν θα ήταν δυνατόν για παράδειγμα να πραγματοποιείται αποκατάσταση, όταν υπάρχει τοπική υποτροπή. Αυτή είναι ίσως και η μοναδική σχεδόν περίπτωση που αποτελεί απόλυτη αντένδειξη. Η αποκατάσταση μπορεί να γίνει οποτεδήποτε και βεβαίως και άμεσα, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες. Στην περίφημη Mayo Clinic στις ΗΠΑ ο αριθμός των άμεσα εκτελούμενων αποκαταστάσεων μετά από μαστεκτομή υπερβαίνει το 50%. Επιφυλάξεις υπάρχουν στις περιπτώσεις εκείνες που αναμένεται τοπική υποτροπή, προχωρημένες λεμφαδενικές ή απόμακρες μεταστάσεις και σε μεγάλους όγκους. Η πλειονότητα των γυναικών που υφίστανται μαστεκτομή ανήκουν στα αρχικά στάδια και ασφαλώς μπορούν άνετα να κάνουν άμεση αποκατάσταση. Στις γυναίκες εκείνες που έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης διηθητικού καρκίνου και κάνουν προφυλακτική μαστεκτομή, η άμεση αποκατάσταση πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της χειρουργικής θεραπείας.

Οι επεμβάσεις πλαστικής χειρουργικής αποκατάστασης ΔΕΝ επηρεάζουν την πρόγνωση, ΔΕΝ μειώνουν την ανοσολογική κατάσταση και ΔΕΝ εμποδίζουν τη διάγνωση τυχόν υποτροπής. Οι επιφυλάξεις των ογκολόγων για πιθανή καθυστέρηση διάγνωσης νέου Ca επίσης ΔΕΝ τεκμηριώθηκαν 

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Οι σύγχρονες χειρουργικές μέθοδοι που εφαρμόζονται, μπορούν να χωριστούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Αποκαταστάσεις με ενθέματα σιλικόνης

1. Αποκαταστάσεις με ενθέματα σιλικόνης
2. Αποκαταστάσεις με ομόλογους ιστούς – κρημνούς)

Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως:

1. Την ποιότητα και κατάσταση των ιστών (δέρματος και μυών) μετά τη μαστεκτομή.
2. Τον χειρουργό
3. Τον ασθενή

Με βάση τα ανωτέρω εκπονείται εξατομικευμένο σχέδιο αποκατάστασης για την εκάστοτε περίπτωση.

Αποκατάσταση με Ενθέματα σιλικόνης.

Αποτελεί την πιο συνηθισμένη και δημοφιλή μέθοδο αποκατάστασης. Στην κλινική μας στις άμεσες αποκαταστάσεις συνήθως τοποθετείται σε υπομυϊκή θέση ειδικός διατατήρας ιστών. Έτσι μετά τη συρραφή του δέρματος το ένθεμα προστατεύεται από δύο στρώματα ιστών. Ακολουθεί διάταση η οποία ολοκληρώνεται μέσα σε διάστημα ενός περίπου μήνα. Η δεύτερη φάση της αποκατάστασης πραγματοποιείται μετά από 3-4 μήνες με αντικατάσταση του διατατήρα με κατάλληλου σχήματος και μεγέθους μόνιμου ενθέματος σιλικόνης. Στη φάση αυτή ή σε τρίτη φάση, αν κριθεί απαραίτητο, γίνεται και η αποκατάσταση της θηλής με ειδική μέθοδο. 

Για τις όψιμες αποκαταστάσεις γίνεται τοποθέτηση του διατατήρα σε υπομυϊκή θέση μετά από τομή πάνω και κατά μήκος της ουλής της μαστεκτομής. Μετά ακολουθείται η ίδια διαδικασία όπως και πιο πάνω.

Τα σιλικονούχα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι ασφαλή και δεν προκαλούν αλλεργικού τύπου αντιδράσεις στον οργανισμό. Σήμερα υπάρχει μεγάλη ποικιλία τύπων, σχημάτων και μεγεθών από τα οποία ο χειρουργός μπορεί να επιλέξει τα πλέον αποτελεσματικά για την εκάστοτε περίπτωση.

Αποκατάσταση με κρημνούς

Οι κρημνοί χρησιμοποιούνται περισσότερο για τις όψιμες αποκαταστάσεις. Όπως και στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες η ποιότητα των ιστών στην περιοχή της μαστεκτομής είναι κακή. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχουν πολλές ουλές ή έχει προηγηθεί ακτινοθεραπεία. Πιο συχνή εφαρμογή έχει ο μυοδερματικός κρημνός του ορθού κοιλιακού με οριζόντιο προσανατολισμό. (TRAM flap). Με τη μέθοδο αυτή ευμεγέθης νησίδα δέρματος και υποδορίου λίπους από την περιοχή μεταξύ του ομφαλού και του εφηβαίου, μεταφέρεται στην περιοχή της μαστεκτομής για τη δημιουργία του νέου μαστού. Η αιματική παροχή του κρημνού αυτού γίνεται από το μυϊκό μίσχο του που αποτελείται από τον ένα από τους δύο, ορθό κοιλιακό μύ, ο οποίος αποκόπτεται από την πρόσφυση του στην ηβική σύμφυση. Η τροφοδοτούσα αρτηρία είναι η άνω επιγάστρια. Η επέμβαση αυτή όπως και άλλες, στις οποίες χρησιμοποιείται διαφορετικός μυοδερματικός κρημνός όπως π.χ. ο πλατύς ραχιαίος, είναι μεγαλύτερης βαρύτητας. Το πλεονέκτημα είναι ότι χρησιμοποιούνται αυτόλογοι ιστοί και το αποτέλεσμα πλησιάζει περισσότερο τον φυσιολογικό μαστό.

Στόχος της αποκατάστασης του μαστού είναι και η συμμετρία. Για το λόγο αυτό είναι πιθανόν να απαιτηθεί διαφοροποίηση και του άλλου μαστού σε ότι αφορά το σχήμα και το μέγεθος του. Σπανιότερα μπορεί να χρειαστεί ακόμα και αύξηση του μεγέθους, πράγμα που επιτυγχάνεται με τοποθέτηση ενθέματος σιλικόνης.

	ΕΙΚ. 1 Μαστεκτομή αριστερά με λοξή ουλή. Μικρός δεξιός μαστός με πτώση 1ου βαθμού.
	ΕΙΚ. 2 Αποκατάσταση αριστερού σε δύο φάσεις μετά από διάταση του δέρματος και τοποθέτηση ενθέματος σιλικόνης. Αποκατάσταση της θηλής με τοπικούς δερμο-υποδόριους κρημνούς. Μαστοπηξία (ανόρθωση) δεξιά, χάριν συμμετρίας

ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Η αποκατάσταση του μαστού θεωρείται σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα της σύγχρονης Πλαστικής  Επανορθωτικής Χειρουργικής. Τα οφέλη είναι προφανή και τεράστια . Η πλειονότητα των γυναικών που υφίστανται τις επεμβάσεις αποκατάστασης είναι ικανοποιημένες και δηλώνουν ότι θα επαναλάμβαναν το όλο εγχείρημα. Βεβαίως, αδιαμφισβήτητο παραμένει το γεγονός ότι η αποκατάσταση του μαστού όσο τέλεια και αν είναι δεν μπορεί να δημιουργήσει μαστό ακριβώς ίδιο με αυτόν του απωλέσθηκε. Πρέπει όμως σε γενικές γραμμές να γίνει παραδεκτό ότι για τη μαστεκτομηθείσα ασθενή, ο «μαστός» που θα προέλθει από την πλαστική αποκατάσταση, θα είναι πολύ καλύτερος και πολύ πιο αποδεκτός, συγκρινόμενος πάντα με την εξωτερική πρόθεση. Από τα δεδομένα που υπάρχουν, φαίνεται ότι ο αριθμός των γυναικών που κάνει αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή, βαίνει συνεχώς αυξανόμενος.
Πρέπει όμως να τονισθεί ότι, εφόσον τη επέμβαση αυτή είναι ογκολογικά επιτρεπτή, η απόφαση για αποκατάσταση ανήκει αποκλειστικά στην ασθενή, στην οποία είναι απαραίτητο να εκτεθούν με σαφήνεια όλα τα σχετικά με την επέμβαση και το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Ασθενείς με υπέρμετρες και εξωπραγματικές απαιτήσεις, όπως και αδιάφορες και χωρίς ενδιαφέρον για αποκατάσταση γυναίκες, πρέπει να αποκλείονται. Το ίδιο συμβαίνει όταν υπάρχει αντένδειξη εξ αιτίας της γενικής κατάστασης της ασθενούς (διαβήτης, υπέρταση, κακή σωματική διάπλαση, κ.α.)  ή υπάρχει ψυχιατρικός λόγος.

Δρ Ανδρέας Μ Γιακουμεττής
Αν Καθηγητής Πλαστικής Χειρουργικής ΔΠΘ
Πρόεδρος EUROPEAN BOARD (EBOPRAS) της UEMS
τ. Διευθυντής Τμήματος Πλαστικής Επανορθωτικής Χειρουργικής Ογκολογικό Νοσοκομείο ΙΚΑ «Γ Γεννηματάς» Αθήνα
 

---

Add this page to your favorite Bookmarking or select Twitter