Καρκίνος του Μαστού
Απεικονιστικές μέθοδοι διαγνωσης | Απεικονιστικές μέθοδοι διαγνωσης |
|
|
|
Τι πρεπει να γνωριζει καθε γυναικα για τις απεικονιστικες μεθοδους που χρησιμοποιουμε σημερα για τη διαγνωση του καρκινου του μαστού.
Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος του μαστού αποτελεί φόβητρο για όλες
τις γυναίκες, γιατί έχει αντίκτυπο στην ψυχοσωματική ισορροπία ως
άτομα, ως γυναίκες, ως μητέρες. Η μαστογραφία ως μέθοδος εκλογής δίνει πληροφορίες για το είδος του μαστού, εάν πρόκειται για λιπώδη ή πυκνό μαστό με άφθονο αδενικό στοιχείο, αναδεικνύει καλοήθεις ή κακοήθεις βλάβες και το πιο σημαντικό είναι η απεικόνιση μικρών και μεγάλων καρκίνων, λόγω της ανάδειξης των παθολογικών μικροαποτιτανώσεων, που συνοδεύουν τουλάχιστον το 50% των διηθητικών καρκίνων και 90% των IN SITU καρκινωμάτων. Παράγοντες που μειώνουν τη διαγνωστική ακρίβεια της εξέτασης είναι κυρίως τεχνικοί λόγοι, πυκνός μαστός, και η απειρία του εξετάζοντος. Η μαστογραφία επιπλέον δίνει τη δυνατότητα για στερεοτακτικές βιοψίες ή τοποθετήσεις αγκίστρων πριν την επέμβαση σε θέσεις που υπάρχει υπόνοια αλλοιώσεων, ύποπτων για αρχόμενη νεοπλασία. Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου μαστού από την ακτινοβόληση λόγω συχνών μαστογραφιών είναι θεωρητικός, αν σκεφτεί κανείς ότι από τα 2.000.000 νεοπλασμάτων που έχουμε κάθε χρόνο, μπορεί ένας καρκίνος να οφείλεται στην ακτινοβόληση αλλά δεν μπορεί να διακριθεί από τους υπόλοιπους. Βελτίωση της μαστογραφίας σήμερα θεωρείται η ψηφιακή μαστογραφία, η οποία υπερέχει κυρίως στην άσκοπη επανάληψη των μαστογραφιών, βελτιώνει την εικόνα ηλεκτρονικά και αρχειοθετείται, έτσι ώστε να υπάρχει δυνατότητα ανάκλησης της μαστογραφικής εικόνας για σύγκριση με πρόσφατη ανάλογη εξέταση. Άλλη διαγνωστική μέθοδος είναι το υπερηχογράφημα του μαστού, το οποίο πρέπει να γίνεται συμπληρωματικά με τη μαστογραφία, δίνοντας έτσι ολοκληρωμένη εικόνα για το μαστό, για τις αλλοιώσεις του και για τη μελλοντική παρακολούθηση. Ως μέθοδος είναι γρήγορη, φθηνή, αποτελεσματική, ανεκτή από τη γυναίκα, καθορίζει άμεσα τη φύση ενός ψηλαφητού μορφώματος (αν πρόκειται για συμπαγές ή κυστικό), δίνει στοιχεία για καλοήθεις ή κακοήθεις βλάβες, προσφέρεται για τοποθετήσεις HOOK σε μικρές αλλοιώσεις ή για παρακέντηση κύστεων ή ακόμα για λήψη βιοψιών δια λεπτής βελόνης (F.N.A). Επιπλέον δίνεται η δυνατότητα (εφ’ όσον πρόκειται για έγχρωμο POWER DOPPLER μηχάνημα) να ελεγχθεί η αγγείωση του ψηλαφητού μορφώματος αν πρόκειται για καλοήθη ή κακοήθη βλάβη και επιπλέον με τους υπερηχοτομογράφους της τελευταίας γενιάς να παρακολουθήσουμε την αιμοδυναμική μιας καλοήθους ή κακοήθους βλάβης μετά από ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού. Ακόμα μπορούμε να ανασυνθέσουμε εικόνες 3D, ώστε να απεικονίσουμε στερεοτακτικά το ψηλαφητό μόρφωμα που μας ενδιαφέρει και να μας δώσει επιπλέον πληροφορίες. Άλλη μέθοδος εκλογής είναι η μαγνητική μαστογραφία. Είναι μία εξέταση που εφαρμόζεται σε επιλεγμένα περιστατικά. Η μαγνητική μαστογραφία γίνεται μετά από ενδοφλέβια χορήγηση παραμαγνητικών ουσιών, εφαρμόζεται σε πυκνούς μαστούς και σε νέες γυναίκες, προεγχειρητικά για την έκταση της τοπικής νόσου, για την ανάδειξη πολυεστιακού ή αμφοτερόπλευρου νεοπλάσματος, μικροδιηθητικού ή IN SITU. Επιπλέον είναι μέθοδος εκλογής για μαστούς χειρουργημένους ή ακτινοβολημένους, όταν υπάρχουν ερωτήματα για τοπική υποτροπή ή για υπολειπόμενη νόσο. Ακόμα σε μαστούς που φέρουν ενθέματα, ιδιαίτερα για τον έλεγχο της οπίσθιας επιφάνειας του ενθέματος και της πιθανής διήθησης του θωρακικού τοιχώματος. Βεβαίως και η μαγνητική μαστογραφία χρησιμοποιείται για κατευθυνόμενες βιοψίες ή παρακεντήσεις. Μειονεκτήματα της μαγνητικής μαστογραφίας θεωρούνται ο χρόνος της εξέτασης (30΄λεπτά), η ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού και το κόστος. Η γαλακτογραφία είναι μία συμπληρωματική μέθοδος της μαστογραφίας, διαγνωστική για την ανάδειξη ενδαυλικών μορφωμάτων, η οποία στην καθημερινή πράξη δεν χρησιμοποιείται. Τη γαλακτογραφία την αντικαθιστά το υπερηχογράφημα το μαστού, όπου τα υψηλής ευκρίνειας μηχανήματα επιτρέπουν την ανάδειξη μικρών ενδαυλικών νεοπλασιών. Η σωστή χρήση των διαγνωστικών εξετάσεων, η λήψη του ιστορικού (ατομικού και οικογενειακού) και η κλινική εξέταση, επιτρέπουν την έγκαιρη διάγνωση του μικρού αψηλάφητου νεοπλάσματος, του IN SITU καρκινώματος και των προκαρκινικών αλλοιώσεων, έτσι ώστε η τελική διάγνωση να είναι προς όφελος της κάθε γυναίκας. Ελένη Καγιάννη Δ/νρια Ακτινολογικού Εργαστηρίου Ε.Α.Ν.Π. Μεταξά |